Waarom zouden we zoveel mogelijk kiezen voor streekeigen planten? Die staan er toch al genoeg in de bossen en natuurgebieden, dus waarom nog méér aanplanten in de tuin ? Daar is een goede reden voor !
Ons (Vrouwlief en ik) doel is om de tuin zo ecologisch mogelijk te beheren, dus om er een levend paradijs van te maken voor mens, plant en dier. Daar hoort vanalles bij: nestgelegenheid, waardplanten, rustige hoekjes, voedsel en water, ..
Al generaties lang leven planten en dieren met elkaar samen. Laten we als voorbeeld de citroenvlinder (Gonepteryx rhamni) en de spork (Frangula alnus, oude naam Rhamnus frangula) nemen. Daar zie je al een connectie met beide Latijnse namen "Rhamni!
De citroenvlinder overwintert als vlinder (vooral de knalgele mannetjes zie je al heel vroeg in het voorjaar) en gaat eerst op zoek naar voedsel, dat ie vindt bij spork, koninginnekruid, wilgen, ..
Nadat de mannetjes en vrouwtjes elkaar gevonden hebben, gaat het vrouwtje op zoek naar spork om haar eitjes op de onderkant van de bladeren te leggen.
Als er in (de buurt van) onze tuinen geen spork zou staan, zouden we bijna géén jonge citroenvlinders te zien krijgen, omdat hun populaties zich in de buurt van natuurgebieden en bossen zouden bevinden.
Door de spork aan te planten in onze tuin (óók al groeit ie misschien overvloedig nabij), lokken we de ei-afzettende vrouwtjes naar onze tuinen. Zo kun je jaarrond genieten van deze prachtige vlinders !
Ook qua voedsel zijn de insecten heel afhankelijk van streekeigen planten. Als de planten afkomstig zijn van de regio waar je woont, valt hun bloeiperiode "toevallig" samen met het moment waarop hun bestuivers rondvliegen !
Kies je daarentegen voor cultivars (planten die door tuincentra verkocht worden omwille van hun overvloedige bloei, kleuren, geuren, maar afkomstig van bv Roemenië of Turkije), dan valt de bloeiperiode dikwijls op een ander tijdstip dan wanneer de insecten net dringend voedsel nodig hebben.
Heel wat bloeiende planten die tegenwoordig verkocht worden, zijn "dubbelbloemig", wat maakt dat ze er mooi uitzien, maar geen/nauwelijks nectar of stuifmeel meer produceren. Op die manier wordt een goedbedoelde actie eigenlijk een nutteloze actie, want de tuin staat vol bloemen, maar de insecten mijden ze omdat er toch niets te eten valt.
Net daarom is het belangrijk om zoveel mogelijk voor streekeigen planten te gaan !
Maak een goeie afweging: de tuin mag/moet natuurlijk aangenaam en mooi zijn, naar jullie eigen smaak. Maar denk aub óók aan de dieren en bestuivers. Bijvoorbeeld 50% streekeigen plantsoen en 50% bloemen en struiken die je mooi vindt, maar die misschien net iets minder te bieden hebben qua nectar, stuifmeel, nestgelegenheid. Wil je de natuur ècht helpen, dan ga je naar 80-100% streekeigen ! Begin klein en maak het daarna steeds groter, de natuur zal je dankbaar zijn !
Hieronder een lijstje van streekeigen struiken en (kleine) bomen die in vrijwel elke tuin passen, en waar héél wat leven op te vinden is:
- Lijsterbes (Sorbus aucuparia): bloeit in mei, vruchten rond augustus
- Spork (Frangula alnus): bloeit vanaf mei tot september (!), vruchten vanaf augustus
- Hazelaar (Corylus avellana): hier kan je de hazelnootjes zelf óók van eten !
- Meidoorn (Crataegus-soorten):
- Rode kornoelje (Cornus sanguinea)
- Vlier (Sambucus nigra): al ooit vlierbloesemlimonade of vlierbessensiroop gemaakt ?
- Kardinaalsmuts (Euonymus europaeus)
- Wilde liguster (Ligustrum vulgare)
- Wilde appel (Malus sylvestris)
- Brem (Cytisus scoparius): geeft een prachtig gele bloemenzee in april/mei (zie foto)
- ...
Aandachtspuntje: aanplanten doe je best in het najaar (november-december) !
De wortelgroei van planten gaat tijdens de wintermaanden langzaam verder, wat maakt dat jouw planten in het voorjaar reeds nieuwe worteltjes gevormd hebben en zo al beter kunnen om gaan met de (tegenwoordig steeds vaker voorvallende) voorjaarsdroogte. Dit geeft hun een aanzienlijk voordeel ten opzichte van planten die pas in het vroege voorjaar aangeplant worden !
Planten die bij aankoop in een pot staan, zou je in principe het hele jaar door kunnen aanplanten, maar de voorkeur gaat toch naar november/december. Zet de pot (met plant) vóór het aanplanten eerst een volledige nacht in een emmer water, zodat de kluit voldoende nat is wanneer je hem aanplant; zo heeft ie voldoende buffer om de eerste dagen/weken zijn aandacht op wortelgroei te kunnen leggen.
Hopelijk hebben we je hiermee een beetje geïnspireerd om jouw tuin nèt dat tikkeltje "inheemser" te maken ?
Laat het ons gerust weten !