Momenteel (einde mei 2026) beleven we de tweede hittegolf in mei sinds het begin van de meteorologische metingen in België.
Wederom een vrij droog voorjaar.
En net als elk "droog" jaar zie ik heel wat mensen onverantwoord met water omspringen.
Ook in onze buurt draaien heel wat beregeningsinstallaties overuren !
Daarom dit postje om (hopelijk) een kleine mentaliteitswijziging ivm waterverbruik te kunnen inspireren !
Door de planten (in de moestuin, fruittuin, siertuin, ...) op regelmatige basis water te geven, maken we ze "lui" en blijven ze vrij oppervlakkig met hun wortelgestel. Het is net door ze zèlf op zoek te laten gaan, dat ze sterker en dieper wortelen en zo dus weerbaarder worden bij droogtes.
De meestgemaakte "fout" die ik zie is dat mensen overdag water geven aan het gazon of aan de (moes)tuin.
Dit is (op veel vlakken) het slechtste dat je kan doen !
- veel onnodige verdamping (in de lucht en op de warme grond), hierdoor moet je dus méér water geven dan de planten effectief kunnen/gaan opnemen -> waterverspilling ten top !
- mogelijke zonnebrandschade: na het watergeven blijven er druppels op de planten hangen, die druppels vormen als het ware een vergrootglas tussen de zon en jouw plant.
- tijdens warme momenten sluiten de planten hun huidmondjes waarmee ze ademen; op die manier verliezen ze minder vocht omwille van transpiratie/zweten. Dit is een zelfbescherming. Wanneer de huidmondjes "open" staan (tijdens droge periodes vooral 's avonds, 's nachts en 's ochtends), nemen ze zelfs water op via de bladeren. Dus tijdens het watergeven overdag hebben de planten er nauwelijks iets aan.
- in het geval van het geven van grondwater geef je de planten een koudeschok: de planten staan buiten aan bv 25-30 graden en het grondwater is ongeveer 10 graden. Zou je zelf ook niet zo leuk vinden lijkt me ? Een koudeschok levert groeistilstand; net hetgene dat je niet wil !
Dus als je tòch graag water geeft, doe dit dan aub in de avonduren (na 20u).
Dit heeft enkel voordelen:
- minder verdamping, dus minder waterverbruik: goedkoper voor jou èn nuttig omspringen met de watervoorraad.
- de huidmondjes van de planten beginnen dan weer "open" te gaan, wat maakt dat ze ook water opnemen via de bladeren.
- quasi geen kans meer op zonnebrand owv het vergrootglas-effect.
- de planten hebben de hele nacht de tijd om hun wortels/stengels vol te zuigen met water, waardoor ze de volgende warme dag beter kunnen trotseren.
Nog enkele tips:
- investeer aub in wateropslag (regenwaterput, regentonnen, IBC-vaten, wadi, vijvertje, ...).
Op die manier bufferen we het water tijdens natte periodes om nadien tijdens drogere periodes te gebruiken, in plaats van het nodeloos af te voeren via het riool.
Gecollecteerd regenwater (zeker in de regentonnen) heeft een temperatuur die nauwer aansluit bij de omgevingstemperatuur dan grondwater, wat "aangenamer" is voor de planten.
- vermijd het geven van kraanwater aan jouw tuin; dit water is namelijk "gezuiverd" en voorzien van allerlei chemicaliën.
- hangen jouw planten in de late namiddag een beetje slap ? Dit is perfect normaal met deze temperaturen. Enkel water geven indien ze in de ochtend nog steeds slap hangen ! Potplanten en pas aangeplante planten moeten natuurlijk iets beter opgevolgd worden, daar wordt véél water verdampt.
- je kan beter 1-2x per week méér water geven, dan dagelijks een beetje. Zo geef je de planten een beetje ademruimte en stimuleer je ze om dieper op zoek te gaan naar water. Zoals hierboven geschreven: door ze regelmatig te bewateren maak je ze "lui".
- gebruik zoveel mogelijk mulch in jouw tuin ! Dit voedt de bodem en houdt het vocht beter vast in de bodem. (hierover volgt een nieuw artikeltje)
Als allerlaatste nog een bedenking: misschien mogen we onszelf eens de vraag stellen waarom een gazon "groen" moet zijn en niet enkele weken dor mag kleuren tijdens een droogteperiode ?
Omdat het zo hoort ? Omdat het ons zo is aangeleerd ? Omdat "de mensen" ons anders vreemd bekijken ?
Durf omdenken en leg de prioriteiten ergens anders; een bloeiende fruitboom of bessenstruik heeft óók dorst en levert ondertussen voedsel, nektar enzoverder, terwijl het gazon niks oplevert..
Dus besteed elke druppel water verstandig en doordacht; water is ons meest kostbare bezit !
Heb je nog méér tips ivm watergebruik ? Let us know !